De AVUS in Berlijn kan zondermeer
worden gerekend tot één van de meest curieuze circuits uit het
verleden. De afkorting AVUS staat voor "Automobil Verkehrs und
Übungs Straße" en was eigenlijk een soort experimentele autobahn
c.q. circuit. Met de bouw van de AVUS werd in 1913 begonnen op
initiatief van keizer Wilhelm II. Het uitbreken van de Eerste
Wereldoorlog zette de bouwwerkzaamheden stil. Pas in 1919 werden
deze weer hervat en in september 1921 werd er voor het eerst
geracet.
Op deze Google Earth afbeelding is de AVUS in volle lengte te zien.
Rechtsboven zie je de Nordkurve en linksonder is de plaats van de oude Südkurve
nog duidelijk herkenbaar.
Eigenlijk kun je je nauwelijks een
simpeler circuitontwerp voorstellen dan dat van de AVUS. Twee
kaarsrechte rechte stukken van acht kilometer lang met een
weerszijden een paar lussen om te keren. Maar de AVUS was dan ook
geen gewoon racecircuit. Eigenlijk was het de allereerste autosnelweg
ter wereld. Door de week deed deze dienst als tolweg en in de
weekends kon er worden geracet. Speciaal hiervoor waren er twee
ruime
verbindingslussen, de Nordkurve en de Südkurve, aangelegd die
beide ongeveer 5º verkant waren. Wanneer er geracet
werd reed men in dezelfde richting als het verkeer (op de rechter
rijbaan dus), waardoor de
rijrichting tegen de klok in was. De totale lengte van het parcours
was 19,573 kilometer. Voor motorraces was er een kortere variant van
8,3 kilometer waarbij geen gebruik werd gemaakt van de Südkurve.
Een grote verbouwing komt er eind
1936. De oude Nordkurve moet wijken voor een nieuwe weg naar het
nabijgelegen tentoonstellingsterrein. Ter compensatie wordt er een
nieuwe Nordkurve gebouwd van speciale antislipklinkers met een
verkanting van maar liefst 43,6º! Dit
maakte de AVUS meteen tot het snelste circuit ter wereld waarmee het
Tripoli
onttroonde. Tevens werd er een nieuw kantoorgebouw, dat vandaag de
dag dienst doen als motel, en een nieuwe hoofdtribune bijgebouwd. In
het voorjaar van 1937 was de vernieuwde AVUS gereed en in mei werden
de eerste "AVUS-rennen" op de nieuwe
kombaan verreden. De race werd gewonnen door Hermann Lang in zijn
Mercedes met een gemiddelde snelheid van ongeveer 260 km per uur
waarbij topsnelheden van rond de 380 km per uur werden gehaald. Deze
records zouden pas ruim dertig jaar later op Indianapolis worden
geëvenaard!
-duitsland.jpg)
In 1938 wordt de AVUS aangesloten op
het sterk uitbreidende net van Reichsautobahnen en hiervoor wordt de
Südkurve gesloopt. Er zijn dan nog plannen om deze te vervangen door
eenzelfde kombaan als de Nordkurve, doch dit plan verdwijnt met het
uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in september 1939. Na de tweede
wereldoorlog wordt er pas weer in 1951 op de AVUS geracet. Er wordt
dan gebruik gemaakt van de 8,3 kilometer korte versie die in de
jaren twintig al werd gebruikt voor motorraces. In plaats van een
lange lus bestaat het zuidelijke keerpunt nu uit een vlakke mini lus
die veel weg heeft van een busstop.
In 1959 wordt om politieke redenen,
twee jaar voor de bouw van de Berlijnse muur, de Formule 1 Grand
Prix van Duitsland op de AVUS verreden. Dit om de inwoners van de
Russische bezettingszone de kans te geven de Grand Prix te bezoeken.
Als gebaar aan de Oost-Duitse fans mogen zij hun toegangskaartje in
Oostmarken betalen. Het zou de enige officiële Formule 1 race op de
AVUS worden (in 1954 was er ook een F1 race op de AVUS maar deze
telde niet mee voor het kampioenschap). Op de zaterdag voor de race
komt de Fransman Jean Behra om het leven tijdens een Sportscar race
in het voorprogramma. Met zijn Porsche vloog hij in de Nordkurve
over de bovenrand heen en kwam tot stilstand tegen een voetstuk van
een voormalig luchtdoelgeschut uit de Tweede Wereldoorlog. Op de
zondag gaat wel alles goed en de Grand Prix, die in twee manches
werd verreden, werd gewonnen door de Brit Tony Brooks in zijn
Ferrari. Het was tevens de enige Formule 1 race in de geschiedenis
die in twee delen werd verreden.
Omdat de steile Nordkurve te
gevaarlijk werd gevonden werd deze in 1967 gesloopt en vervangen
door een vlakke versie. Vanaf 1975 wordt de AVUS nog maar twee keer
per jaar gebruikt als circuit. De rest van het jaar is het de
Autobahn die West Berlijn met West Duitsland verbind. In 1989 wordt
het parcours opnieuw ingekort tot 4.879 km. De Südkurve is dan niet
meer dan een extra strookje asfalt op het punt waar ze keren. Van
1984 tot en met 1995 zijn de DTM races samen met de Duitse Formule 3
races, een gecombineerd evenement, het jaarlijkse hoogtepunt. In
1993 wint Jos Verstappen hier de Formule 3 race en werd daarmee de
Duits Formule 3 kampioen van dat jaar.
In 1992 worden er nieuwe
veiligheidsmaatregelen toegepast. Om de snelheden te drukken wordt
de baan nog verder ingekort en is de Südkurve niet meer dan een
opening in de vangrails. Ook wordt er voor de noordelijke lus een
chicane ingebouwd. De lengte komt hiermee op slechts 2.639 km.
Ondanks de nieuwe veiligheidseisen vinden er tijdens de DTM races
een aantal crashes plaats (die veelal te wijten zijn aan een
verruwing in het rijgedrag) die de discussie doen oplaaien of de
AVUS nog wel veilig genoeg is. In september 1995 spint de Brit Keith
O'dor tijdens een STW race (Super Tourenwagen Cup) bij het ingaan
van de Nordkurve en wordt vol geraakt door Frank Biela. Keith O'dor
zou de volgende ochtend in het ziekenhuis aan zijn verwondingen
overlijden. Vanaf toen werd de kritiek op de veiligheid van de AVUS
alsmaar luider. Voor de STW race van 1996 worden nieuwe
veiligheidseisen gesteld. Zo wordt vlak voor de Nordkurve nog een
extra chicane ingebouwd en worden alle oneffenheden in het
autobahnparcours weggeslepen. Doch het einde van de AVUS als
racecircuit lijkt in zicht te komen met de bouw van een permanent
circuit in de buurt, de Lausitzring.
Niet ver van Berlijn wordt een
ultramodern circuitcomplex gebouwd, bestaande uit een oval, een
wegcircuit en een testbaan. Dit complex genaamd de Lausitzring wordt
in 2000 geopend en zal de AVUS, met alle veiligheidsproblemen,
overbodig maken. Op 1 Mei 1999 werd er afscheid genomen van de AVUS
met een groots evenement waarbij alle historische auto's die ooit op
de AVUS hadden gereden uit het museum werden gehaald.
Als je vandaag de dag over de A115
naar Berlijn rijdt zie je nog steeds de oude tribune en
wedstrijdtoren met het kantoorgebouw langs de snelweg staan. Al deze
bouwwerken hebben nu de status van nationaal monument. De
wedstrijdtoren en het kantoorgebouw doen nu dienst als motel. Omdat
de tribune, in tegenstelling tot het motel, niets opbracht en alleen
maar geld kostte voor onderhoud werd deze in 2006 aan een
investeerder verkocht die er een autosalon en restaurant in liet
bouwen.
Discussieer over dit circuit op het forum.
