Aan het einde van de 19e eeuw, de beginjaren van
de autosport, werden er voornamelijk races van stad naar stad
georganiseerd. Frankrijk was de bakermat van deze interstedelijke
races. Nederland maakte voor het eerst kennis met de autosport in
1898 tijdens de race Parijs-Amsterdam-Parijs. In 1903 vinden tijdens
de race Parijs-Madrid vele ongelukken plaats met dodelijke
slachtoffers. Eén van hen was Marcel Renault, stichter van de
bekende Franse autofirma. Dit betekende het einde van de
interstedelijke races en men zocht naar alternatieven. De circuits
ontstonden. In Nederland werden er enkele "races" gehouden in
Scheveningen waarbij een bepaalde afstand afgelegd moest worden.
Niet lang daarna legde de eerste wereldoorlog het autosportgebeuren
stil. In de jaren na de oorlog gebeurde er weinig op autosport
gebied in Nederland terwijl het in andere landen juist opbloeide. In
navolging van de omliggende landen waar nieuwe circuits werden
geopend, zoals Francorchamps in België en de
Nürburgring in
Duitsland, ontstonden er ook in Nederland plannen om een circuit aan
te leggen. Deze plannen zijn echter echter nooit van de grond gekomen.
Eind jaren 30 komt in Zandvoort de uiterst actieve
burgemeester H. van Alphen op het idee om in zijn badplaats
autoraces te laten verrijden. Omdat het bouwen van een permanent
circuit op dat moment veel te duur was werd gezocht naar een
geschikt stratentraject. Dat werd gevonden in een nog in aanbouw
zijnde uitbreiding ten noorden van Zandvoort. De KNAC steunde de
plannen en er werden houten tribunes langs het parcours gebouwd en
er werd een pits gecreëerd. Op 2 juni 1939 werden de trainingen
gehouden en op 3 juni vonden de allereerste races in Zandvoort
plaats, het waren tevens de allereerste echte autoraces in
Nederland.
Klik op de plattegrond voor een rondje over het stratencircuit.
Het parcours was 2,284 km lang en had grofweg de
vorm van een acht met een kleine en een grote lus. Het was een erg
bochtig en smal circuit met twee "langere" rechte stukken waarop het
erg moeilijk inhalen was. Een erg typisch punt was de kruising
Vondellaan-Van Lennepweg. Hier ging men beide keren vanaf de
Vondellaan de Van Lennepweg op waardoor de auto's in feite recht op
elkaar afreden, de afzetting bestond uit strobalen ...
Een blik vanaf de tribune, op achtergrond is de kruising met de
afzetting van strobalen te zien.
Op zaterdag 3 juni verschenen er ruim 58 coureurs
aan de start in 5 verschillende klassen. Het raceprogramma was
gevuld met toerwagen- en sportwagenraces en uit Duitsland waren Hans
Stuck Sr., met zijn Auto-Union, en Manfred Von Brauchitsch, met zijn
Mercedes, gekomen voor een demonstratie. Deze twee Duitse automerken
overheersten in die tijd de Grand Prix races. Na een reeks
toerwagenraces was het de beurt aan Hans Stuck Sr. om met zijn
speciaal voor snelheidsrecords gebouwde Auto-Union, welke bij tests
op de Duitse Autobahn een snelheid van 400 km per uur had gehaald,
een demonstratie te geven. Het publiek dat in die tijd nog helemaal
niet aan snelheid was gewend keek zich de ogen uit.
Start sportklasse boven 1500 cc met Piet Nortier (nr 49) op
pole.
Na de demonstratie verschenen de sportwagens aan
de start voor de langste race van de dag over 45 ronden waarvoor 1
1/2 uur was uitgetrokken. Piet Nortier wist deze race, na een
spannend gevecht met Breeman, te winnen en ontving de beker uit
handen van Prins Bernhard. Tot slot gaf Manfred Von Brauchitsch nog
een demonstratie met zijn Mercedes-Benz rennwagen. Op het korte
bochtige parcours wist hij een gemiddelde snelheid van 103 km per
uur te halen. Na deze geslaagde dag was burgemeester H. van Alphen
ervan overtuigd dat er een permanent circuit in zijn badplaats moest
komen, echter niet lang daarna brak de tweede wereldoorlog uit. Na
de oorlog is het oude stratencircuit nog twee keer gebruikt, op 18
augustus 1946 organiseerde de KNMV hier een nationale motorrace en
een jaar later nog eens. Toen in 1948 het permanente circuit,
Circuit Park Zandvoort, werd geopend was het stratencircuit
overbodig geworden.
Een pechgeval voor de Amersfoorter J.L. Molenaar met zijn MG.
Boven een foto van de demonstratie van Manfred
Von Brauchitsch in zijn Mercedes op de Vondellaan. Op onderstaande
foto zie je dezelfde plaats, thans bungalowpark, anno nu!
Het grootste gedeelte van het oude stratencircuit
ligt er nog steeds hoewel het op sommige plaatsen nauwelijks is voor
te stellen dat het ooit als racebaan is gebruikt. Van het
slingerende gedeelte van de Vondellaan ligt alleen het begin er nog,
op de plaats waar de slingers lagen is eind 1989 een bungalowpark
verrezen. De slingers zijn nog enigzins herkenbaar aan een pad
dat vrijwel hetzelfde traject volgt. Het doodlopende gedeelte vormt
nog altijd de toegang tot de parkeerterrein van het in 1948
geopende permanente circuit en sinds enkele jaren ook de toegang tot
de nieuwe slipschool.
Bovenstaande en onderstaande foto's zijn op
dezelfde plaats gemaakt. Klik erop en zie hoe het parcours van toen
er nu bij ligt!
