In 1939 worden op een
stratencircuit in Zandvoort
races gehouden. Het succes hiervan overtuigd burgemeester H. van
Alphen ervan dat een permanent circuit een aanwinst voor de
badplaats zou zijn. Het uitbreken van de tweede wereldoorlog
gooit voorlopig roet in het eten maar kan hem er niet van weerhouden
door te gaan met zijn plannen. Tijdens de bezetting weet hij de
Duitsers te overtuigen van het nut van een "paradestrasse". Zo
gebeurde het dat de Duitsers het rechte eind aanlegden, niet wetende
dat de burgemeester hier hele andere plannen mee had. Als dan
eindelijk de oorlog voorbij is kan de bouw van het circuit pas echt
beginnen. Met het puin van de verwoeste hotels als onderlaag werd
een baan aangelegd die in 1948 werd voorzien van een asfaltlaag. Op
7 Augustus van dat jaar vind er de eerste race plaats.
De start van de allereerste race op Zandvoort.
Het oorspronkelijke circuit is bochtig doch zeer
snel. Het gedeelte vanaf start/finish tot en met het Scheivlak is
nog steeds in gebruik. Even na het Scheivlak maakte de baan
vroeger een snelle knik naar links gevolgd door een snelle knik naar
rechts. Op deze plaats lag vanaf 1980 de
Marlborobocht,
een chicane die de snelheid er uit moest halen, sinds 1999 ligt
hier een rechter bocht die naar het nieuwe gedeelte leidt.
Een stukje verderop lag een snelle knik naar rechts, die Tunnel Oost
genoemd werd, naar de tunnel die hier onder de baan door liep. Nabij
Tunnel oost verloren in 1970 Piers Courage en in 1973 Roger
Williamson het leven. Een eindje verder lag de bocht die bekend
stond als het Bos In, een snelle rechts links combinatie. Vanaf 1973
verving een chicane, de
Panoramabocht, het Bos In. Via het
oude Bos Uit komen we dan weer uit op het rechte eind dat sinds 1989
iets korter is.
De oorspronkelijke lay out van Zandvoort. Klik op het
kaartje voor een fotoverslag van een ronde over het oude
circuit.
De eerste Grand Prix van Nederland vond al in 1950
plaats (In 1948 en 1949 hete het de Grand Prix van Zandvoort). Doch
vanaf 1952 zou de Grand Prix van Nederland pas gaan meetellen voor
het Formule 1 kampioenschap. Op drie onderbrekingen na (1954,
1956/1957 en 1972) zou het Formule 1 circus tot en met 1985
Zandvoort jaarlijks aandoen. In 1972 wordt het tot dan toe als
veilig bekend staande circuit afgekeurd omdat het te gevaarlijk zou
zijn. In deze jaren speelt zich een controverse af tussen voor en
tegenstanders van stalen vangrails die volgens de Grand Prix Drivers
Association, onder leiding van Jackie Stewart, zo dicht mogelijk
langs de baan dient te worden geplaatst. Dit om te kans te
verkleinen dat de auto’s haaks in de vangrails terecht komen.
Tegenstanders, veelal de circuit exploitanten, zien echter meer in
gaashekken die de klap zouden absorberen en wijzen op het feit
dat er vaak grote branden ontstaan nadat een auto in de vangrails is
terechtgekomen. Hoe het ook zei, Zandvoort ontkomt niet aan de
nieuwe veiligheidseisen en met veel moeite wordt er geld bijeen
geharkt voor een grote modernisering. Rondom het hele circuit worden
vangrails geplaatst en het Bos In wordt vervangen door een chicane,
de
Panoramabocht.
Start van de Grand Prix van 1964
Als het Formule 1 circus in 1973 weer in Zandvoort
terugkeert gebeurt er ironisch genoeg iets waardoor de tegenstanders
van de nieuwe veiligheidsmaatregelen het gelijk aan hun kant
krijgen. Als de Grand Prix acht ronden aan de gang is crasht Roger
Williamson met zijn March vlak voor Tunnel Oost tegen de vangrails,
komt op de kop tot stilstand en vliegt in brand. De voorbij rijdende
David Purley stopt om te helpen. Maar ondanks diens verwoedde
pogingen om zijn vriend uit het brandende wrak te krijgen komt Roger
Williamson om in de vlammen.
Het circuit werd in vroeger dagen ook gebruikt voor de jaarlijkse
Tulpenrally waarbij in tegengestelde richting werd gereden.
De laatste Formule 1 race op Zandvoort was op 25
augustus 1985 waarbij teamgenoten Alain Prost en Niki Lauda een
bloedstollend duel uitvochten tot op de finish. Uiteindelijk kwam
Lauda als winnaar uit de bus, zijn 25e en laatste overwinning, met
een verschil van twee tiende van een seconde! Ayrton Senna maakte
met zijn derde plaats het podium compleet. Doordat er geen geld was
om de voor 1986 geëiste renovatie door te voeren en er bovendien nog
een schuld van het voorgaande jaar open stond werd Zandvoort van de
Formule 1 kalender geschrapt.
Hoe komt de Tarzanbocht aan zijn merkwaardige naam? Klik op de
foto en lees het verhaal achter de bochtennamen van Zandvoort!
Helaas loopt tegenwerking vanuit de politiek als
een rode draad door de geschiedenis van circuit Zandvoort. Reeds in
de jaren vijftig verschenen er al berichten in de kranten dat de
Zandvoortse gemeenteraad het circuit wilde sluiten. Doch de eerste
serieuze dreiging kwam toen op 10 november 1970 de gemeenteraad zich
uitsprak voor de opheffing van het circuit indien een andere
bestemming kon worden gevonden voor het circuitterrein. Dit leidde
tot felle protesten vanuit Zandvoort. In opdracht van de
plaatselijke ondernemersverenging werd een opinieonderzoek gehouden
waaruit bleek dat 80% van de Zandvoortse bevolking voor handhaving
van het circuit was. In 1972 draaide de gemeente de geldkraan dicht
waardoor een door de Formule 1 rijders geëiste modernisering niet
door kon gaan. De Nederlandse Autorensport Vereniging stond voor de
keuze, het circuit laten vallen of overnemen. Men besloot voor het
laatste en op 17 februari 1973 werd een 15 jarig huurcontract met de
gemeente afgesloten. Gelden voor de nodige renovatie worden
bijeengebracht en de toekomst van het circuit lijkt voorlopig weer
verzekerd. Doch de tegenstanders zitten niet stil. Vele processen
worden er gevoerd vanwege vermeende geluidsoverlast. Hoewel sinds
1979 op Zandvoort met racedempers gereden wordt vinden de
tegenstanders dit niet genoeg. In 1978 opperde het ministerie van
Volksgezondheid en Milieubeheer al eens dat een verlegging van het
traject, verder van het dorp, een mogelijke oplossing zou zijn. In
1981 spreekt de gemeenteraad opnieuw uit dat gestreefd moet worden
naar sluiting van de racebaan. Op 27 februari 1982 is er op het
Binnenhof in Den Haag een demonstratie van autosport minnend
Nederland, verenigd in de stichting “Redt Zandvoort”, en wordt een
petitie overhandigd aan staatssecretaris Kosto. Tijdens de
gemeenteraadsverkiezingen van 1982 lijdt de Partij van de Arbeid
gevoelige verliezen. Dit is voor een groot deel te wijten aan haar
negatieve opstelling ten opzichte van het circuit. In 1985 kwam een
omwenteling met betrekking tot het beleid ten aanzien van het
circuit. De raad van state bepaalde dat de aanwezigheid het circuit
de woningbouw in Zandvoort niet belemmerde en derhalve mocht
blijven. Doch een nieuw probleem diende zich alweer aan …
Van 1989 t/m 1998 lag dit prachtige stukje racebaan er verloren
bij. Klik op de foto en zie hoe de lay out van het circuit door de
jaren heen veranderde.
Eind 1985 komt de gemeente met het idee een deel
van het circuitterrein te verkopen aan Vendex dat hier een
bungalowpark wil bouwen (Nb: Dit park is inmiddels verkocht aan
Center Parcs). Daar het circuit in financiële problemen zit heeft
het geen andere keuze dan dit te aanvaarden. Een oplossing wordt
gevonden in een oud plan uit 1978 om het traject te verleggen,
hetgeen tevens een goede oplossing voor de geluidsproblematiek is.
In januari 1987 stemde Provinciale Staten in met dit plan. Doch het
circuit was in zware financiële problemen geraakt hetgeen
resulteerde in een faillissementsaanvraag dat werd uitgesproken
op 16 juni 1987. Op 21 september wordt de Stichting Exploitatie
Circuit Park in het leven geroepen en maakt het circuit een nieuwe
start. Van het geld dat het circuit krijgt voor de verkoop van een
deel van het terrein wordt in 1989 een interim circuit van 2,5
kilometer aangelegd. Dit in afwachting van een later geplande
verlenging. Hiermee kwam een einde aan het bestaan van het oude
circuit van Zandvoort.
Boven de gesloopte pits in 1997, in 1998 stond
hier een gloednieuw pitsgebouw (foto onder).
In de periode van het interim circuit
wordt beetje bij beetje een renovatie doorgevoerd. Zo wordt er onder
andere een nieuw pitsgebouw geopend. Ook wordt er een nieuw erfpacht
contract, een voorwaarde om investeerders te vinden, afgesloten tot
2013. Na bijna tien jaar juridisch getouwtrek wordt dan eind 1998
eindelijk een begin gemaakt met de verlenging die het circuit weer
op een lengte van ruim vier kilometer moet brengen. In het voorjaar
van 1999 wordt dit verlengde circuit in gebruik genomen en het
fraaie gedeelte met het
Scheivlak is weer in ere hersteld waardoor
Zandvoort weer tot één van de mooiste circuits ter wereld behoort.
Boven de verbouwing eind 1998. Onder de opening
van het nieuwe gedeelte in het voorjaar van 1999.
Meer foto's van Circuit Park Zandvoort vind je in
het fotoalbum!
In 2008 wordt een nieuw erfpacht
contract tot 2042 getekend. Doch het circuit ondervindt nog steeds
tegenwerking. Zo werd een beslissing om het aantal geluidsdagen uit
te breiden teruggedraaid waardoor de Masters of Formula 3
race (in 1991 speciaal voor Zandvoort in het leven geroepen)
tijdelijk moest uitwijken naar het circuit van Zolder in België. Ook wilde Gedeputeerde Staten onderzoeken of het
mogelijk is het circuit te “verplaatsen” naar Julianadorp, gemeente
Den Helder. Dat “verplaatsen” zou niets anders betekenen dan het
vernietigen van het prachtige circuit van Zandvoort met al zijn
historie om op een nieuwe locatie een, ongetwijfeld door Herr Tilke
ontworpen, modern “stop and go” baantje te bouwen. Ondanks het feit
dat een meerderheid van de bewoners van Zandvoort, al 60 jaar gewend
aan racegeluiden, het circuit niet kwijt wil en dat de bewoners van
Julianadorp geen circuit in hun achtertuin wilden ging het onderzoek
gewoon door. Gelukkig is dit onzalige plan inmiddels van tafel! Doch
het wachten is op de volgende aanval op het circuit ...
Het Scheivlak, één van de mooiste bochten van Zandvoort.
Klik op de foto voor meer informatie over deze bocht!
